ANTALYA 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/302 Esas
KARAR NO : 2024/143
DAVA : Ayıplı İş Makinesinin Ayıpsız Misli İle Değişimi Olmadığı Takdirde Bedelinin İadesi (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/11/2020
KARAR TARİHİ : 20/02/2024

Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) 'nin ... Kararı ile yetkisizlik kararı verilmiş, dava mahkememizin işbu esas sırasına tevzi olunmuş ve yargılamasına devam olunmuştur.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 29/05/2012 tarihinde davalı ... Ltd. şirketinden ... ... isimli makineyi satın aldığını, müvekkilinin makineyi satın aldıktan sonra davalının sattığı makineye ilişkin seri numarasından sorgusunu yaptığında ilgili birimin sisteminde ... seri numaralı makinenin bulunmadığının belirtildiğini, araca ilişkin var olmayan bir makinenin varmış gibi davacıya lanse ettirilip satışının yapılmış olmasının davalının işbu davranışlarının Türk Ceza Kanunu kapsamında hile niteliğinde olduğunu, şüphelinin bu davranışları ile davacıyı kandırmış olduğunu, bu suretle mahiyeti belli olmayan makinenin davacıya satılmasının davacıya zarara uğrattığını, davalının da kendisine yarar sağladığını, bu hususta davalı ile görüşmeler yapıldığını, yapılan görüşmeler sonucunda davalı yanın bu durumu inkar ettiğini, böyle bir şeyin söz konusu olamayacağını bildirdiklerini, bu nedenlerle ağır kusurlu ve ayıplı satılan ... model ... makinenin ayıpsız misliyle değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması halinde ... bedelin 29/05/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmesini ve diğer seçimlik haklar saklı kalmak kaydı ile kanunda belirtilen seçimlik haklardan herhangi birinin karşılanması ile zararın tazminini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin ifa yerinin Antalya olduğunu bu sebeple yetki itirazının olduğunu, davanın zaman aşımına uğradığını, taraflar arasındaki akdedilen satış sözleşmesinin 6. maddesine göre 30 Nisan 2012 tarihinde alıcı tarafından son taksit ödendiğinde fatura kesilerek alıcıya verileceğinin kararlaştırıldığını, buna göre son taksitin alıcı tarafından ödenmiş olduğunu ve faturanın 29/05/2012 tarihinde kesilerek davacıya verildiğini, davanın haksız ve kötüniyetle açıldığını, 2012 yılından beri davaya konu makinenin davacının uhdesinde ve kullanımında olduğunu, davacı yanın davaya konu makineyi 8 yıl kullandıktan sonra malın ayıplı olduğunu iddia etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 8 yıl boyunca makineyi kullandıktan sonra malın iadesini talep etmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, her iki tarafın da tacir olduğunu, sözleşme serbestisi gereği sözleşmenin imzalandığını, 26/01/2012 tarihli sözleşmeye göre müvekkili şirketin edimini yerine getirdiğini, davacı tarafın 8 yıl boyunca makineyi kullanmış olduğunu ve kullanım sonucu yıpratmış olduğunu, 8 yıl sonunda makinenin misli ile değiştirilmesini talep ettiğini, sayın mahkeme davacının davasını kabul cihetine gidecekse malın teslim tarihinden itibaren makine kullanımı davacıda bulunduğundan o tarihten bu zamana kadar kira bedelleri ve makinenin yıpranma bedelinin bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, sonuç itibari ile müvekkilinin davacı ile arasında akdedilmiş olan sözleşmede belirlenen tüm edimlerini yerine getirmiş olduğunu, davacı tarafın 8 yıl makineyi kullandıktan sonra artık neredeyse kullanılamayacak duruma gelen makinenin iadesini istediğini, davacının davasının kötü niyetle açılmış olduğunu açıklanan tüm nedenlerle davanın tümden reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ... Esas - ... Karar sayılı yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş, mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılarak yargılamasına devam olunmuştur.
Davacı vekiline dava konusu makinedeki ayıbın ne olduğu, niteliği ve nasıl öğrendikleri konusunda ayrıntılı beyanda bulunmak üzere süre verilmiş olup davacı vekilinin 12/10/2021 tarihli dilekçesinde; makineye ilişkin seri numarasından sorguladıklarında ... seri numaralı makinenin kaydının bulunmadığının anlaşıldığı, makinenin ana bayisi ile yazıştıklarında bayi kaydının olmadığının anlaşıldığı, bunun bayi kaydının olmamasının tek başına bir ayıp olduğunu, sözleşmede belirtilen özelliklere sahip olmadığını, açık bir şekilde ayıplı mal olduğu, ağır kusurlu ve ayıplı satılan ... model ... makinenin ayıpsız misliyle değiştirilmesini, mümkün olmaması halinde ... bedelin 29/05/2012 tarihinden işleyecek ticari faiziyle ödenmesini ve diğer seçimlik haklar saklı kalmak kaydıyla kanunda belirtilen seçimlik haklardan herhangi birinin karşılanmasını talep ettiklerini bildirdikleri anlaşılmıştır.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden dosya üzerinden ayıba ilişkin rapor alınmış, bilirkişi tarafından araç üzerinde keşif yapılması gerektiği belirtilmesi üzerine Diyarbakır Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak makine keşfen inceletilerek makine mühendisinden seri numarası ve özelliklerinin sözleşmeye ve faturaya uygun olup olmadığı, ayıplı olup olmadığı konusunda rapor alınmıştır.
Dosyanın resen seçilecek bir makine mühendisi bilirkişi ile ticaret sicilinden iş makinelerinin tesciline ilişkin konusunda uzman bilgisi olan bir bilirkişiye dosyanın tevdisi yapılarak dava konusu aracın tescile tabi olup olmadığı, söz konusu araçtaki seri numaranın ne anlama geldiği, şase numarasının olup olmadığı, bu araçların kayıt durumunun nasıl yapıldığı, gizli veya açık ayıp olup olmadığı konusunda yorum yapılarak rapor alınması istenilmiş olup 11/03/2022 tarihli ... ve ... imzalı raporda özetle; Dava konusu aracın tescile tabi olduğunu, dava konusu araçtaki seri numaranın aracın kimlik numarası anlamına geldiğini, bahse konu şase numarasının olup olmadığının tespit edilemediğini, dava konusu araç üzerinde keşif yapılmadığını, dava konusu iş makinasının tescil zorunluluğunun satıcı davalıya ait olmadığını, alıcı davacıya ait olduğunu, araca ait ayıp durumunun tespitinin dosyada mevcut bulunan evraklar üzerinden yapılamayacağını, tespitinin yapılması için dava konusu araç üzerinde keşif yapılması gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Diyarbakır Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak iş makinesi üzerinde resen seçilecek bir makine mühendisi refakatiyle keşif yapılarak makine mühendisinden makinenin seri numarası ve özelliklerinin sözleşmeye ve faturaya uygun olup olmadığı, herhangi bir ayıbının olup olmadığı konusunda ayrıntılı rapor aldırılmasının istenildiği, 16/10/2023 tarihli ... imzalı raporda özetle; dava konusu iş makinası üzerinde yapılan fiziki incelemelerde, iş makinesinin sözleşmede ve faturada belirtilen özelliklere sahip ... marka İsveç menşeili bir araç olduğunu, aracın model yılının tespitinin mümkün olmadığını, aracın çalışır durumda olduğunu, aracın sol alt bölümde yer alan metal etiket üzerinde yer alan makina seri nosunun kısmen okunabilir durumda olduğunu, etiketin alt kısmında boyalı yüzey temizlendikten sonra şasi gövdesi üzerine yazılmış orijinal seri nosunun ... eksiksiz olarak okunabilir durumda olduğunu, metal etiketin 10-15 cm yukarısında yer alan seri nosunun ise orijinal seri no olmadığının tespit edildiğini, dava konusu iş makinasının satış sözleşmesinde ve faturasında belirtilen seri nosunun ... olduğu, iş makinesi üzerinde tespit edilen orijinal seri nosunun ise ... olduğunu, dolayısıyla seri nolarının birbirinden farklı olduğunu, ancak marka, tip ve teknik özelliklerinin sözleşmeye ve faturaya uygun olduğunun tespit edildiğini, iş makinasındaki oijinal seri numarasının üzerinin yağlı boya ile boyanmış olduğundan numara farklılığının basit muayene ve gözlem ile tespit edilemeyeceğini, dolayısıyla dava konusu iş makinasının ayıplı olacağını, ayıbın ise gizli ayıplı olacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava, davalı tarafından davacıya fatura ile satılıp teslim edilen iş makinesinin ayıplı olması nedeniyle misli ile değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde bedelinin iadesi davasıdır.
Dava konusu iş makinesi 26/01/2012 tarihli sözleşme ile ve 29/05/2012 tarihli fatura ile ... bedel ile davacıya satılarak teslim edilmiş, bu tarihten itibaren davacı tarafından herhangi bir ayıp ihbarında bulunmaksızın kullanılmaya devam olunmuş, 28/08/2020 tarihinde ayıp nedeniyle hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı olan arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş, 04/11/2020 tarihinde de dava açılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde aracın tescil sorumluluğunun davacıda olduğu, dava tarihine kadar herhangi bir tescil başvurusunda bulunulmadığı, aracın üzerinde yazılı seri numaralarının birbirine uymadığı, yine faturadaki seri numarası ile de uyuşmadığı, bunun dışındaki marka, tip ve teknik özelliklerinin sözleşmeye ve faturaya uygun olduğu, araçtaki tek ayıbın seri numarasından kaynaklandığı, bunun ise basit bir muayene ile anlaşılabilecek açık bir ayıp niteliğinde olduğu, davalıya bu konuda yüklenebilecek ağır bir kusur olmadığı, davacı tarafça süresinde muayene ve ihbar zorunluluğuna uyulmadığı, Türk Borçlar Kanunu 231.madde gereğince satıcının daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadığı takdirde satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, davalı tarafça süresinde zamanaşımı itirazında bulunulduğu, satış ve teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımının çok uzun süre önce dolduğu anlaşılmakla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Borçlar Kanunu 231.madde gereğince iki yıllık zamanaşımı süresi dava tarihi itibari ile dolmuş olduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,
1-Alınması gereken 427,60 TL maktu harcın peşin alınan ..TL harçtan düşümü ile artan ... TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
2-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, reddedilen ... üzerinden davalı lehine takdir edilen ...TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.20/02/2024

Başkan ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır