ANKARA 7. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/79 Esas - 2024/109 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/79
KARAR NO : 2024/109

HÂKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACILAR : 1) ..., T.C. Kimlik No: ...
....
2) ..., T.C. Kimlik No: ...
....
VEKİLLERİ : Av. ..., ...
DAVALI : ..., T.C. Kimlik No:...
....
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/04/2022
KARAR TARİHİ : 20/02/2024
G.K. YAZIM TARİHİ : 22/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) İDDİA :
Davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi aleyhine davalı tarafından .... Esas sayılı dosyası kapsamında kambiyo senedinden kaynaklanan icra takibi başlatıldığı; müvekkillerinin babası ...'in 23/07/2013 tarihinde vefat etmesi üzerine müvekkilleri mirasçıların icra takip dosyasına borçlu sıfatıyla taraf olarak eklendikleri; .... Mahkemesinin 27/03/2014 tarih, .... sayılı ilamı ile mirasın gerçek reddi talebinin kabul olduğu ve müvekkillerinin mirastaki tüm haklarından vazgeçmiş bulundukları; murisin müvekkillerine herhangi bir malvarlığı değeri bırakmadığı; terekesinin borca batık olduğu; mirasın reddine ilişkin kararın İcra Dairesine 24/02/2022 tarihinde bildirilmiş olmasına rağmen davalı tarafından müvekkillerine ait mal varlığı hakkında haciz işlemlerinin devam ettiği beyan edilmekle; öncelikle ileride telafisi imkansız zararların ortaya çıkması ihtimaline binaen dava konusu icra takibi ile ilgili olarak müvekkillerine yöneltilen takibin durdurulmasına, mirasın reddi kararı doğrultusunda müvekkillerinin aleyhine icra takibine konu olabilecek herhangi bir borçlarının bulunmadığının tespitine, müvekkilleri hakkında açılmış icra takibinin iptaline, davalı tarafından kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığından bahisle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) SAVUNMA :
Dava dilekçesini ve tensip zaptını içerir davetiyenin, davalı ...'a 15/03/2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği; bununla birlikte davalı tarafından, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
III) DELİLLER :
.... Esas Sayılı Dosyası Sureti.
... Esas Sayılı Dosya Sureti.
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacılar ... ile ... ("davacılar" olarak anılacaktır) tarafından davalı ...'a ("davalı" olarak anılacaktır) yönelik açılan; davalı tarafından, davacılar murisine karşı başlatılan icra takibi ve murisin vefatı akabinde, davacılar tarafından redd-i miras yapıldığının belirtilmesi suretiyle, icra takibi konusu kambiyo senedi kaynaklı borçları bulunmadıklarının tespiti talepli "Menfi Tespit Davası" olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı tarafından, yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; .... Esas (.... Esas) sayılı icra takibine konu kambiyo senedi ile ilgili olarak; davacılar tarafından, murislerinin vefatı akabinde redd-i miras yapılıp yapılmadığı ve bu doğrultuda borçlu bulunup bulunmadıkları hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmıştır.
c) Dava Konusu Uyuşmazlığın Hukuki Tasnifi :
Menfi Tespit Davası; davalı tarafından varlığı iddia edilen bir "hukuki ilişkinin mevcut olmadığının" veya "mevcut bulunan bir alacağın, ödeme, ibra, takas vb. bir nedenle sona erdiğinin" tespiti için açılan davadır.
Menfi Tespit ve İstirdat Davalarını düzenleyen, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Menfi Tespit ve İstirdat Davaları" başlıklı 72. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını isbat için menfi tesbit davası açabilir.
(2) İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
(3) İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
(4) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyatî tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
(5) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlâmın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
(6) Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
(7) Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.
(8) Menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının ikametgâhı mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lâzım gelmediğini ispata mecburdur."
Yukarıda belirtilen madde hükmü kapsamında da açıkça belirtildiği üzere borçlu, açacağı menfi tespit davası kapsamında; daha önce kendisi hakkında başlatılmış icra takibinde "ödeme emrine itiraz etmemiş" veya itiraz etmekle birlikte "itirazı yerinde görülmemiş" olması sebebiyle icra takibinin kesinleşmesi halinde dahi, "maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını" ileri sürebilecektir.
Bu anlatımdan hareketle; kendisine yönelik açılan bir icra takibinde, ödeme emrini tebellüğ eden bir borçlunun, yasal süresi içinde borca itiraz edip etmemesi, sadece takip hukuku bakımından sonuç doğuracak; alacaklı tarafından açılacak itirazın iptali davasında veya borçlu tarafından sunulacak menfi tespit taleplerinde ispat yükünün yer değiştirmesine sebebiyet vermeyecektir.
Söz konusu (menfi) tespit talebinde bulunan borçlunun, icra takibinin devamı esnasında alacaklıya karşı açacağı dava, "menfi tespit davası"; bununla birlikte "ödemesini gerçekleştirdiği meblağın kendisine ödenmesi" için alacaklıya yönelik açacağı dava ise "istirdat davası" olarak tanımlanacaktır. Belirtilen bu açıklamalardan hareketle ve 2004 Sayılı İİK.'nın 72/6. maddesi uyarınca; menfi tespit davası olarak açılan bir davada, herhangi bir sebeple borcun ödenmesi halinde de, davaya "istirdat davası" olarak devam edilecektir.

Menfi tespit davasında; "alacağın varlığını" iddia eden tarafın "davalı" olması nedeniyle, ispat yükü de kural olarak davalıya (alacaklıya) düşmektedir. Bununla birlikte genel kural olarak uygulanan bu durum; borçlunun, taraflar arasında herhangi bir "hukuki ilişkinin mevcut olmadığını" iddia ettiği durumlara münhasır olup; "mevcut bir hukuki ilişkinin, herhangi bir sebeple sona ermesi nedeniyle alacağın son bulduğunun" (alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğu; alacağın ödeme, ibra veya takas gibi bir nedenle sona erdiği vb) iddia edildiği durumlarda ispat yükü; alacağın son bulduğunu iddia eden davacı borçluya geçmektedir.
d) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davada; davacılar tarafından (dava konusu icra takibinde borçlu bulunan murislerinden kendilerine kalan mirasın reddedilmiş olduğundan bahisle) .... Esas (.... Esas) sayılı icra takibine konu kambiyo senedi ile ilgili olarak, "borçlu bulunmadıklarının" tespitinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesini ve tensip zaptını içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
Mahkememizce; dava konusu .... Esas (.... Esas) sayılı dosyası ile davacıların redd-i mirasta bulundukları belirtilen .... sayılı dosyasının celbi neticesinde yapılan incelemede; .... Esas (... Esas) sayılı dosyası kapsamında, davacılar murisi ...'e 31/03/2010 tarih ve 2.500,00 TL tutarlı senet ile ilgili olarak icra takibi başlatılmış olduğu ve müteakiben davacıların "borçlu" sıfatı ile dosyaya eklenildikleri; bununla birlikte .... sayılı dosyasında ise davacıların mirası redlerinin tesciline karar verildiği ve anılan tescil kararının 29/04/2014 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığından; murislerine yönelik başlatılan ... Esas (.... Esas) sayılı icra takibine konu kambiyo senedi ile ilgili olarak davacıların, borçlu bulunmadıklarına dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)
1) Davanın KABULÜNE,
2) Davacıların ... Esas (.... Esas) sayılı icra takibine konu 2.500,00 TL. asıl alacak ve 223,56 TL. faiz miktarları ile ilgili olarak borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3) Dava konusu icra takibinde alacaklı bulunan (dosyamız davalısı) ...'ın, anılan icra takibini başlatmakta veya borçlunun vefatı sonrası mirasçılarına teşmil etmesi ile ilgili olarak; davacılar tarafından "mirasın reddi" müessesesine başvurulduğunu bilmesi beklenemeyeceğinden, hükmolunan alacağın %20’si oranında kötüniyet tazminatının tahsili talebinin REDDİNE;
4) Mahkememizin 04/07/2023 tarihli ara kararında verilen; davalı tarafından davacılar aleyhine ....Esas (.... Esas) sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde, icra veznesine yatırılmış veya yatıralacak paranın yeni bir karar verilinceye kadar alacaklısına ödenmemesi için İİK.nın 72/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir konulmasına dair kararın KALDIRILMASINA; karar kesinleştiğinde .... Esas (.... Esas) sayılı dosyasına MÜZEKKERE YAZILMASINA;
5) Karar ve İlâm Harcı :
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacılar tarafından yatırılmış olan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 346,90 TL harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacılar tarafından yatırılmış bulunan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı ve 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 172,90 TL.'nin; davalı taraftan tahsili ile davacılara ÖDENMESİNE,
6) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
a) Davacılar tarafından yatırılmış bulunan 443,00 TL posta ve tebligat giderinin; davalı taraftan tahsili ile davacılara ÖDENMESİNE,
b) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
7) Vekalet Ücreti
Davacıların, kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca takdiren 2.723,56 TL vekalet ücretinin, davalı taraftan tahsili ile davacılara ÖDENMESİNE,
Dair; tarafların yokluğunda verilen karar, dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere okunup, yapılan açık yargılamada karar verildi. 20/02/2024

Katip ... Hâkim ...
¸ ¸

Gerekçeli Karar